Het internationale animatiefestival Anima te Brussel zit er voor dit jaar weer op. Naast de uiteenlopende animatiefilms, kort en lang, nationaal en internationaal stonden er ook enkele retrospectieven op het programma. Studio Film Bilder was daar eentje van.

Deze Duitse filmstudio werd opgericht in 1989 in Stuttgart en heeft dus al een lange weg afgelegd. Thomas Meyer-Hermann, één van de spilfiguren van de studio, was aanwezig tijdens de screening van hun belangrijkste verwezenlijkingen en gaf enige verduidelijking over de werking van hun productiehuis.
Enerzijds volgen ze een commercieel spoor en werken ze in opdracht van televisie maar anderzijds maken ze ook ruimte voor een meer artistiek spoor van onafhankelijke kortfilms. Belangrijke filmmakers waren en zijn, naast Thomas Meyer-Hermann zelf, Gil Alkabetz, Andreas Hykade, Daniel Nocke en de Brit Phil Mulloy.

Een ander groot project waar de studio momenteel aan bezig is, is de kinderserie Tom & The Slice of Bread with Strawberry Jam & Honey waarvan Meyer-Hermann de producer is en Andreas Hykade de regisseur. Samen hebben ze al 39 episodes ingeblikt en tegen het einde van het jaar komen daar nog 13 episodes bij. Tom is een combinatie van beide sporen; ieder kind kent Tom en de serie heeft de markt weten te veroveren maar de uitgesproken artistieke vorm van expressie is men niet uit het oog verloren tijdens het creatieproces.



Visie

Deze aanpak komt ongetwijfeld voort uit de visie van Studio Film Bilder. Het team ziet animatie als de enige kunstvorm die de mogelijkheid heeft om verschillende elementen te combineren zoals schilderkunst, literatuur, fotografie, film, muziek en grafische vormgeving. Bij het maken van een animatiefilm heeft de regisseur controle over elke frame en daardoor kunnen alle mogelijkheden die film biedt, onderzocht worden. De regisseur kan ten volle experimenteren en zo tot de meest subtiele nuances en meest gesofisticeerde ideeën komen. De enige limiet, is je eigen verbeelding. Animatie kan in enkele seconden een heel krachtige boodschap overbrengen en dit op een abstracte manier of juist heel bombastisch.

Studio Film Bilder wil een organisatorisch kader aanbieden zodat filmmakers al deze mogelijkheden kunnen onderzoeken en het medium naar een hoger niveau kunnen tillen. Creativiteit kan volgens Thomas Meyer-Hermann en zijn team dan ook enkel ontstaan door een juiste mix van structuur en ruimte waarbij inspiratie en professionalisme van groot belang zijn. De commerciële en artistieke projecten ondersteunen elkaar en het onderzoek dat op beide sporen verricht wordt is daarbij even belangrijk en kunnen elkaar soms zelfs versnellen. De artistieke expressie wordt verbonden met productiviteit en efficiëntie en elk project straalt de stijl van regisseur, auteur en producer uit. De charme van traditioneel getekende animatie wordt hoog gewaardeerd maar ook de nieuwste technieken worden niet uit de weg gegaan, net als digitale productie en post-productie. Deze nieuwe mogelijkheden kunnen het beste in klassieke animatie naar boven halen. Wie bij Studio Film Bilder gaat aankloppen moet dus in het achterhoofd houden dat de sky de limit is en dat ze altijd op zoek zullen gaan naar het beste van twee, of in dit geval meerdere, werelden.

De werkwijze van Studio Film Bilder wordt zonder twijfel gesmaakt door de buitenwereld. In de pers worden ze steevast omschreven als vernieuwers, vooral dan voor hun werk op commercieel niveau (videoclips en reclamefilmpjes). Daarnaast worden ze ook geprezen voor het feit dat ze Duitsland op de animatie-kaart hebben gezet wat de verschillende prijzen in binnen- en buitenland ook bewijzen.




Spilfiguren

Wie een kijkje neemt op de site van Studio Film Bilder zal meteen zien dat het palmares van Thomas Meyer-Hermann al vrij uitgebreid is. Niet alleen heeft hij les gegeven aan verschillende instituten (Kunstakademie Stuttgart, kunsthochschule Kassel), hij heeft als jurylid ook al verschillende keren in nationale en internationale filmfestivals gezeteld. Een belangrijk animatiewerk op zijn naam is The Creation waarmee hij in 1995 de eerste prijs heeft gewonnen op festivals in Tampere, Krakow en Ruesselsheim. Andere films die hij gemaakt heeft sinds de oprichting van de studio zijn: Flugbild, Mr. Chocolate en Karl Anton.

Naast Meyer-Hermann is Andreas Hykade een andere spilfiguur van de studio. Hij maakte zijn eerste animatiefilm op zijn zestiende met behulp van plastiek. Doorheen de jaren wist hij op te klimmen tot de crème de la crème van de animatiewereld en met zijn eenvoudige figuren, die dikwijls enkel uit lijnen zijn opgetrokken, heeft hij een heel persoonlijke stijl weten te ontwikkelen. Éen van zijn belangrijkste werken is de trilogie We lived in Gras- - The Runt.Twee daarvan, de twee laatste, werden ook gescreend tijdens de retrospectieve. Met deze trilogie wil Andreas Hykade enkele universele thema's onderzoeken. In de eerste film focust hij vooral op familie, in Ring of Fire op seksualiteit en in de afsluitende film op moorden.

Een ander werk van Andreas Hykade dat ook op het programma stond was Love & Theft, zijn nieuwste worp. Zoals hij zelf zegt in een interview is hier geen doordacht idee aan vooraf gegaan. Er is geen enkel concept uitgewerkt en geen script geschreven. Deze werkwijze heeft misschien bijgedragen aan het hoge energiegehalte dat van deze ode aan de tekenfilm spat. Non-stop vloeien verschillende tekenfilmfiguren in elkaar over en dat op een soundtrack die met denderende snelheid het tempo opdrijft. Andreas Hykade verwijst naar Sesam Straat, Peanuts, Spongebob, Wallace & Gromit, Spider Man, The Pink Panther en vermengt deze klassiekers met zijn eigen gekende figuren. Met razend enthousiasme gidst hij ons door de geschiedenis van de stripfiguren en geeft zichzelf daarbij ook een plaatsje. De onderliggende gedachte die hij er zelf inziet, of eerder de vraag die hij zich stelt, is hoe artistieke invloeden werken en iemands bewustzijn kunnen binnendringen om vervolgens deel uit te maken van de eigen artistieke output.

Andere samenwerkingen

Naast eigen werk werden er ook kortfilms van samenwerkingen met buitenlandse filmmakers getoond. Éen daarvan is Phil Mulloy, een Britse animator en schilder. Voor de retrospectieve heeft Thomas-Meyer Hermann Intolerance III-The Final Solution uitgekozen, een film die samen met Intolerance I en II deel uitmaakt van een trilogie. In het eerste deel wordt er een object gevonden in de ruimte met een catastrofaal resultaat als gevolg. In het tweede deel draait alles rond het personage Dwight Hokum die weet dat de zogs, een buitenaards volk, de aarde zijn binnengedrongen. Alleen hij kan de planeet redden wat een emotioneel uitputtende opdracht blijkt te zijn. In het afsluitende deel wordt de vraag gesteld of de zogs echt bestaan, een queeste die 2000 jaar in de toekomst een oplossing vindt. Met deze trilogie wil hij het conformisme onderzoeken door het science fiction genre te parodiëren en zo de paranoia, ongelijkheid, hypocrisie en conflict verscholen in het dagdagelijks leven bloot te leggen.

De primitieve animatiefiguren van Phil Mulloy maken deel uit van een heel specifieke stijl. Zowel vormelijk als inhoudelijk belicht hij rauw en bruut de meest grimmige kant van de mens. Het vertrekpunt van zijn verhalen zijn meestal sociale, politieke of religieuze thema's en ook in The Final Solution, ook wel een andere term voor Hitlers Endlösung, gaat Mulloy geen maatschappijkritiek of taboe uit de weg.



Ook Gil Alkabetz en Daniel Nocke zijn belangrijke invloeden geweest voor de studio. Van de eerste filmmaker kregen we het internationaal bejubelde Rubicon te zien. Met deze film over een schaap, een wolf en een kool die veilig naar de overkant van de rivier moeten gebracht worden, wist hij in 1997 de gouden palm in Cannes weg te kapen. Daniel Nocke was vertegenwoordigd met de kortfilms No Room for Gerold en 12 Years. In beide films krijgen we dieren te zien die in realistische en menselijke situaties terechtkomen en dit aan de hand van een techniek waarbij zelfs een buffel de meest menselijke uitstraling kan hebben.



De retrospectieve van Studio Film Bilder was een geslaagde kennismaking met de spilfiguren en hun werk. Minpunt is wel dat anima enkel één spoor van hun werking heeft belicht en dat we niks te zien kregen van hun vernieuwend commerciële werk. Dit had ons de kans gegeven een ruimer beeld van het Duitse productiehuis te krijgen terwijl we nu maar slechts ten dele weten waar ze voor staan. Op artistiek vlak blinken ze alvast uit in eenvoud, gedrevenheid en een combinatie van ijzersterke techniek en geëngageerde verhalen. Elke filmmaker verbonden aan de studio, of in samenwerking met, heeft een sterk uitgesproken en persoonlijke stijl en weet zijn of haar visie trefzeker over te brengen. Deze films zijn dan ook een must voor iedereen die met film bezig is en verdienen alle aandacht die zij op Anima gekregen hebben.

Vera Bras