Op Cimatics 2006 presenteer je de performance Blindscape, waarin je jouw muziek mengt met beelden van de Italiaanse Rotterdammer TeZ. Hoe komen dit soort audiovisuele samenwerkingen tot stand? Hoe ga je daarbij te werk?

Ik ben vooral geinteresseerd in ideeën, crossovers tussen hedendaagse dans, muziek, beeldende kunst en literatuur en in het werken binnen constructies en frames. Als ik samenwerk met kunstenaars, nemen we naar het einde toe vaak verschillende wegen, we kiezen andere posities. Ik werk meestal aan het geluid en zij aan het filmische of de beweging. Ik ga zelf meer naar tentoonstellingen van beeldende kunst dan naar concerten. In mijn werk is er dus een erg nauwe relatie tussen visuele esthetiek en ideeën, woorden en verhalen.

Gaat er dan een soort theoretische exploratie aan vooraf?

Het is meer een soort van sympathie, empathie naar andere mensen toe. Zelf ben ik iemand die graag risico’s neemt in het spelen met media. In het begin weet je niet goed wat zo’n samenwerking zal brengen, maar over het algemeen is het resultaat erg positief. Mijn projecten doorheen de jaren bestrijken zowat het hele gamma van de kunstwereld.

En Blindscape bijvoorbeeld, jullie performance van vanavond? Kende je het werk van TeZ?

Nee, dat is eigenlijk best grappig. We correspondeerden al met mekaar toen er nog geen internet was. The old fashioned way, per brief. Toen ik op een gegeven moment in Rome was, kwam hij mijn show kijken. Hij was bezig met het ontwikkelen van software die een relatie creëert tussen geluid en beeld. Het leek me erg vooruitstrevend en vernieuwend. Achteraf zijn we in gesprek geraakt en zo is de samenwerking voor dit stuk begonnen.

Wat houdt Blindscape precies in?

Het werk stelt in theorie een vrij eenvoudige vraag. Hoe zorgen beeld en geluid samen voor de vorm die een stad aanneemt terwijl je er doorheen wandelt? Voor Blindscape maakten we vooral opnames van vleermuizen, maar ook omgevingsgeluiden van de stad en van mensen, gemixt met meer elektronische media. Zo komen we tot een soort cinematografische soundtrack, waar de visuals op reageren. Wanneer vleermuizen over de stad vliegen, blind en in het donker, gebruiken ze echo-lokatie. Ze sturen een hoog geluid uit en meten hoe lang het duurt voor het geluid terugkaatst om zo een idee te krijgen van de ruimte. Het project begon vanuit de vraag hoe je zoiets kan visualiseren. De beelden geven een idee weer van het scannen van een stad. Wat zie je vanop een zekere hoogte? Hoe zien gebouwen, bewegingen, mensen, kleuren eruit? Er is niet echt een verhaal maar in zekere zin toch wel, alleszins een centraal thema.

Is er in die ruimtelijke omgeving dan ook sprake van menselijke aanwezigheid?

Beelden en geluiden uit de stad worden sowieso geïnfecteerd met een soort menselijke aanwezigheid. Beelden van een plaats, de hint van een stem of een geluidsopname vanop een bepaalde lokatie kunnen erg veel suggereren. Ja dus, er is een heel menselijke aanwezigheid in dit werk.

Je zoekt dus enerzijds naar abstractie maar blijft tegelijk vasthouden aan een zekere vorm van herkenning?
Zeker. In mijn vroegere werk gebruikte ik gescande telefoonstemmen. Dat was erg ongewoon in die tijd, het humanizeren van die toch erg digitale stemmen. Ik ben geïnteresseerd in combinaties van verschillende ontwikkelingen, en welke bewegingen voortkomen uit die combinaties. We zien technologie veel te vaak als vanzelfsprekend, zonder ons er nog over te verwonderen. Ik probeer ze te vermenselijken en er tegelijk mee te spelen. De stemmen creëeren een erg onmiddellijke dynamiek en een heel directe emotionele respons in het publiek. Maar dat geldt ook voor geluiden van plaatsen. Of geuren, die plotsklaps bepaalde herinneringen kunnen losweken.

Je werkt in veel verschillende contexten: van tentoonstellingen in kunstinstellingen genre het Centre Pompidou tot experimentele audiovisuele festivals als Cimatics. Is er een soort ideale ruimte waarin jij je werk wil tonen?

In die zin leid ik een beetje een gek leven. Afgelopen weekend was ik twee dagen in Australië. Twee dagen! Normaal ga je daar een paar weken naartoe. Ik reis constant. Vaak kom ik terug in Londen en is een bepaalde plek volledig veranderd. Maar goed, een ideale plek? Ik heb geen idee. Ik ben nog aan het verkennen. Misschien vind ik die als ik wat ouder ben, als ik alle mogelijkheden heb uitgetest, maar nu ben ik nog steeds op zoek naar nieuwe dingen.

En visueel gezien? Is er een ideale visuele presentatie bij wat je probeert te doen?

De idee van reizen, van onderweg zijn fascineert me. Als je onderweg bent, bevind je je eigenlijk in een soort non-space. Je ziet de ruimte anders dan wanneer je je ergens op een plek bevindt. Maar vaak is het alsof je nergens bent. Bijvoorbeeld als je op een vliegtuig zit, of in de terminal van een luchthaven. Het lijkt wel alsof je in een soort luchtbel zit. Maar hoe dit vertalen in beelden is moeilijk te zeggen. Een fantastisch voorbeeld is de videoclip die Michel Gondry maakte voor Chemical Brothers met beelden door het raam van een rijdende trein. De eerste keer dat je die clip ziet heb je het niet door, maar daarna begin je te merken dat alles perfect op maat van de muziek gecut is, elke paal of boom die voorbijkomt is een beat, een serie gebouwen begeleiden een harmonie.

Heb je het gevoel dat het soort muziek/soundscapes dat jij produceert om een visuele tegenhanger vraagt?

Goeie vraag. Het visualiseren van geluid is erg moeilijk. De beste concerten die ik onlangs gezien heb waren zonder visuals. Je verbeelding gaat dan veel harder werken. Dankzij de mobiele devices zoals ipods zijn we op een andere manier beginnen luisteren naar muziek. We nemen het constant mee onderweg. In een boek dat onlangs verschenen is over vj-cultuur heb ik enkele essays geschreven die onder meer daar over gaan. Er is een soort problematische relatie ontstaan. Dat is de reden waarom er geen platen meer verkocht worden maar wel muziekdvds. Het is erg intrigerend hoeveel we ernaar verlangen om beelden te verslinden. Daarom doe ik soms ook performances in complete duisternis, of voor de radio, wat ook een heel leuk medium is.

Heb je ook al film scores gemaakt?

Ja, een aantal. De laatste waarvoor ik de sound design heb gedaan is een Britse horrorfilm, ‘Reverb’, die in januari gereleased zal worden, een vrij gore horrorfilm trouwens. Daarnaast heb ik onlangs ook een nieuwe soundtrack geproduceerd voor Jean Luc Godard’s film ‘Alphaville’, die volgende week in première gaat op het science fiction festival in Trieste in Italië.


Ils Huygens en Jan Sulmont